Art @ Fabriek

Sinds kort hangen er kunstwerken van Joey Streppel op de Fabriek! Dit project en de bijbehorende fotoserie vormen een fotografisch onderzoek naar het gebruik van geotextiel om gletsjers in Zwitserland te behouden.

De werken zijn gemaakt in het gebied van de Witenwasseren gletsjer in Realp, Zwitserland. Deze cyanotypien zijn een eerbetoon aan de gletsjers en het bijbehorende landschap dat we jammer genoeg aan het verliezen zijn.Cyanotypie afdruk wordt gemaakt door blootstelling van behandelde stof of papier aan UV.

Het verhaal van de kunst

Dit project is een fotografisch onderzoek naar het gebruik van geotextiel om gletsjers in Zwitserland te behouden. Om het smelten van gletsjers te vertragen, worden grote geotextiele doeken over de gletsjers en omliggende sneeuw gelegd. Deze doeken houden de kou vast en schermen het ijs af van de zon.

Onderzoek toont aan dat de geotextiele doeken die momenteel worden gebruikt, microplastics kunnen loslaten onder zware weersomstandigheden. Deze microplastics verplaatsen zich via het smeltwater naar beneden en kunnen daar op lange termijn de natuur aantasten. Dit vormt ook een risico voor de onderliggende dorpen die afhankelijk zijn van het smeltwater van de gletsjers.

De werken die hier hangen, zijn gemaakt in het gebied van de Witenwasserengletsjer in Realp, Zwitserland. Hier heeft Joey Streppel een cyanotypie afdruk gemaakt met een bijbehorende fotoserie. Door een groot katoenen doek het gebied in te nemen en dit op dezelfde plekken te plaatsen als wordt gedaan met het geotextiel, wordt het zonlicht dat de gletsjer weerkaatst opgevangen en geregistreerd op het doek.

De vormen worden zichtbaar door de blauwe tinten van het cyanotypieproces. Door deze werkwijze wordt de natuur haar eigen kunstenaar, waarbij het zonlicht en het ijs abstracte beelden achterlaten op het doek.

Deze cyanotypieën zijn een eerbetoon aan de gletsjers en het bijbehorende landschap dat we langzaam aan het verliezen zijn

1. De route naar de gletsjer gaat dwars door het uitgestrekte sneeuwlandschap van Zwitserland. Om de ecologische voetafdruk van dit project zo laag mogelijk te houden wordt de reis naar de gletsjer toe zo veel mogelijk te voet afgelegd.

2. De Witenwasserengletsjer met op de achtergrond de bergtoppen Chli Läckihorn en Gross Läckihorn. De gletsjer ligt hier bedekt met sneeuw wat dient als een natuurlijke isolatielaag en bescherming van de zon. Het zichtbare deel van de gletsjer vormt een hoge wand van ijs waaronder de cyanotypie de gletsjer en het landschap heeft geregistreerd.

3. Een close-up van de Witenwasserengletsjer. Onder dit deel van de gletsjer heeft de cyanotypie het licht gevangen en het landschap vastgelegd. De druppels zichtbaar op het doek zijn afkomstig van de smeltende ijspegels op deze foto.

4. Het water afkomstig van de gletsjers is een belangrijke waterbron voor de onderliggende dorpen. Het smeltwater vormt haar eigen weg tussen de rotsen door vanaf de berg naar beneden. Door het gebruik en in sommige gevallen slecht opruimen van geotextiele doeken is de kans groot dat dit water microplastics bevat. Deze plastics verspreiden zich via het water verder door de natuur.

Door de kunstenaar – Joey Streppel

Voorbereiding

Dit project speelde zich af hoog in de bergen, waar een zorgvuldige voorbereiding essentieel is. Die voorbereiding kent voor mij twee kanten: de klim en het kunstwerk. De klim begint met het uitstippelen van een veilige wandel- en klimroute richting de gletsjer. Parallel daaraan bereid ik het kunstwerk al voor, nog voordat ik een voet buiten de deur zet. In het donker breng ik met verfrollers cyanotypie aan op het canvas. Zodra de stof is gedroogd, gaat het doek in een lichtdichte zak en verdwijnt het samen met mijn camera, kampeer- en klimuitrusting in mijn rugzak.

De klim

Na een treinreis vanuit Nederland start de klim bij een station in Zwitserland, het beginpunt van een meerdaagse tocht. Ik overnacht in mijn tent, midden in het overweldigende Alpenlandschap. Dat directe contact met de natuur helpt mij om focus te houden: op het project, maar ook op mijn eigen veiligheid. Het eerste deel van de tocht verloopt rustig, maar zodra ik de sneeuw bereik wordt het klimmen zwaarder. Omdat deze expeditie in het voorjaar plaatsvond, werd de sneeuw na het middaguur zacht door de zon. Dat maakte de ondergrond instabiel en soms zelfs onbegaanbaar. Om risico’s te beperken legde ik de meeste kilometers af vóór zonsopkomst. Een mooie bijkomstigheid was dat ik iedere ochtend werd beloond met een indrukwekkende zonsopkomst.

Maken van de kunst

Voor het maken van een diepblauwe cyanotypie-afdruk is een heldere lucht en felle zon cruciaal. Na twee dagen wachten waren de omstandigheden optimaal en kon ik het doek bij de gletsjer neerleggen. Onder invloed van het UV-licht verandert de cyanotypie langzaam van lichtgroen naar een grijsblauwe tint. Na de belichting is het belangrijk om het proces te stoppen door het doek uit te spoelen. Bij de eerste berghut gebruikte ik smeltwater van de gletsjer om dit te doen. Het spoelwater werd opgevangen, zodat er geen resten cyanotypie in de natuur terechtkwamen.

Op weg naar de Fabriek

Tijdens de afdaling volg ik zo lang mogelijk het smeltwater van de gletsjer, om te zien hoe het zich een weg door het landschap baant. Terug in Nederland begint het afwerken: het doek wordt op maat gemaakt en ingelijst. Naast het kunstwerk heb ik tijdens de reis ook foto’s gemaakt. Zowel het werk als de foto’s zijn te zien bij Summiteers in de Fabriek.

Over Summiteers

Wij creëren beweging, maken iets dat complex is weer begrijpelijk, iets groots behapbaar, een – vaag – idee concreet en laten iets moeilijks slagen. Strategie executie noemen we dat. Kun jij hierbij hulp gebruiken?